Items · Alles · Muurschilderingendatabase

Het interieur is beschilderd met marmerimitaties, veel verguldsel, vegetatieve ornamenten en afbeeldingen van engelen en heiligen. (Kolman, C. [et.al.], 1997)

Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Stadhuis van Rotterdam

Neboklooster, Nijmegen

R.K. Kerk O.L.V. Hemelvaart, Oude-Tonge

Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdeskerk, Den Haag

Onze Lieve Vrouwe van Lourdes, Heiloo

Onze Lieve Vrouw ten Hemelopnemingkerk, Beltrum

Heuvelse kerk, Tilburg

R.K. Kerk van de H. Laurentius, Oud Gastel

Sint-Petrus' Stoel van Antiochiëkerk, Uden

Schilderingen in tamboer en koepel

Sint-Franciscus van Assisiekerk, Heerlen

Hoefstraatkerk, Tilburg

Sint-Agathakerk, Lisse

Antonius Abtkerk, Den Haag

Sint-Quirinuskerk, Halsteren

Sint Rosaklooster, Amsterdam-Noord

Sint-Jozefkerk, Enschede

Sint-Lambertuskerk, Rosmalen

Genadekapel, Heiloo

Franciscus van Assisikerk, Reijmerstok

Sint-Michaëlkerk, Zwolle

Sint-Josephkerk, Roosendaal

Sint-Ritakerk, Amsterdam-Noord

Sint-Joriskerk, Eindhoven

Complex van Klooster Nazareth, Oirschot

Burcht van Berlage, Amsterdam

Sint-Jozefkerk, Groningen

Onze Lieve Vrouw ter Eem, Amersfoort

Sint-Gerardus Majellakerk, Heerlen

St.-Werenfriduskerk te Workum

Gaaf voorbeeld van een Bernulphusgilde-interieur.

St.-Martinuskerk te Sneek

De muurschilderingen zijn vervaardigd door H. Crevels en F. Reclair (1890).

H. Fredericus te Sloten (Fr)

Door J.M. Ydema geschilderde kruiswegstaties. “...tegen de zijwanden zijn fresco's aangebracht, die de kruiswegstatie verbeelden en zijn vervaardigd in 1933 door Jaap Ydema uit Blauwhuis.” (bron: Rijksmonumentenregister)

R.K. St.-Clemenskerk te Nes (Ameland)

Op de triomfboog zijn in 1940 schilderingen gemaakt door J. Ydema, J. Metz en W. Edes.

Tuinkamer Eise Eisingastraat 2 te Franeker

Een omlopende kooflijst met schilderingen

St. Vituskerk te Blauwhuis

De polychromie van het interieur en de muurschilderingen in koor en sacristie zijn oorspronkelijk.

St. Ludgeruskerk te Balk

Muurschilderingen die de doop van Jezus en de uittocht uit Egypte verbeelden.

St. Odulphus te Bakhuizen

Onder meer musicerende engelen, de kroning van Maria en de Kruisiging van Christus.

Petruskerk te Lichtaard

In de koorsluiting is aan de zuidzijde een piscina-nis te voorschijn gekomen, waarvan de voorzijde door een accoladeboog met afgeschuinde kant gevormd wordt. De nis was omgeven door een 15 cm brede geschilderde rode band met witte schijnvoegen. (bron: Noordelijk Oostergo. Ferwerderadeel.) Op een foto op Reliwiki zijn ook restanten van een muurschildering elders in het gebouw te zien.

Grutte Tsjerke te Ternaard

Aan de noordzijde is waar te nemen dat het muurwerk ooit gepleisterd is geweest en met rode voegen beschilderd.

Doarpstsjerke te Metslawier

Een grote steen met geschilderd opschrift

Alexanderkerk te Rinsumageest

geschilderde imitatie natuursteenblokken

de Boskpleats te Veenklooster

In het voorhuis geschilderde baksteenornamentiek. (bron: Monumenten in Nederland. Fryslan.)

Fogelsangh State te Veenklooster

De wanden van de zogenaamde tuin- of koepelkamer uit ca. 1840 hebben een marmer imitatie van stucco lustro met grote rechthoekige panelen ter hoogte van de vensters.

Kruiskerk te Burgum

Veel schilderingen zijn fragmentarisch bewaard gebleven en erg onduidelijk. De schilderingen bestaan uit enkele figuratieve voorstellingen en decoratieve motieven zoals plantenmotieven en geometrische vormen. De decoratieve schilderingen doen sterk denken aan de schilderingen die in de Nederlands-hervormde kerk te Hantumhuizen zijn aangebracht. Wellicht stammen de schilderingen uit dezelfde tijd, de dertiende of de veertiende eeuw. De primitieve, vlakke weergave van de figuren doet in ieder geval een vroege ontstaansperiode vermoeden. Talloze restanten van plantenmotieven zijn nog te zien op verschillende plaatsen op de gewelven van het schip.

Johannes de Doperkerk te Exmorra

Twee zestiende-eeuwse muurschilderingen. De schilderingen vormen een onderdeel van de passie van Christus. Deze schilderingen zijn de enige voorbeelden die tot nu toe in Friese kerken zijn aangetroffen waarbij het lijden van Christus centraal staat. In Exmorra zijn twee scènes geschilderd: de geseling van Christus en de doornenkroning.

Sint Janskerk te Hoorn, Terschelling

Rond de spitsvormige vensters restanten van muurschilderingen, decoratieve schilderingen in gele en rode oker.

Grote of Gertrudiskerk te Workum

Tekstcartouche, die gezien de vormen van de ornamenten, stamt uit de zestiende eeuw.

Salviuskerk te Dronrijp

De schilderingen zijn voornamelijk decoratieve, gestileerde plantenmotieven. Een schildering op de westmuur van - oorspronkelijk - twee figuren. Een gedicht gotisch venster waar op de raamomlijsting en stijlen baksteenimitatie te zien is. Verder in de kerk meerdere restanten van schilderingen. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600)

Johanneskerk te Weidum

Een aantal geschilderde wijdingskruisen en friezen met plantenmotieven.

Victorkerk te Kubaard

Een muurschildering van een levensgrote Sint-Christoffel. De bovenste helft is bewaard gebleven. De schildering kan gedateerd worden in de late vijftiende eeuw. In deze eeuw was de heilige Sint-Christoffel erg populair en werd regelmatig afgebeeld.

Sint Maartenskerk te Bozum

Tijdens een restauratie van de kerk in 1941 werd een unieke Majestas-Dominischildering aangetroffen op de drie oostelijke gewelfvlakken van het koor. De schildering stamt uit de tweede helft van de dertiende eeuw. Daarnaast zijn decoratieve schilderingen ontdekt op de rondstaafribben van het meloengewelf. De Majestas Domini is het motief waarbij Christus wordt dit voorgesteld als leraar van de wereld. Traditioneel wordt dit als volgt afgebeeld: de op een troon gezeten Christus, binnen een mandorla, wordt omringd door de vier symbolen van de evangelisten óf de van Christus naar de vier windstreken uitgaande symbolen van de vier evangeliën. De rechterhand heeft hij opgeheven en in zijn linkerhand houdt hij 'Het boek des levens'. In de elfde eeuw worden de jonge, baardeloze én de strengere, bebaarde Christus- figuren naast elkaar gebruikt, terwijl in de twaalfde eeuw de bebaarde Christus de overhand neemt. Het motief van de Majestas Domini komt in Europa regelmatig voor als versiering van de absis en als timpaanvulling in met name twaalfde- en dertiende-eeuwse Romaanse kerken. Daarnaast komt het motief ook in vroeg middeleeuwse miniaturen regelmatig voor. De Majestas Domini die in de kerk te Bozum is afgebeeld, valt binnen de traditie van de uitbeelding van dit motief. In Friesland is dit het enige voorbeeld van een Majestas Domini.

Mariakerk te Bears

Tijdens een restauratie van de kerk in 1981-1983 is op het muurvlak van de zesde travee aan de noordzijde een geschilderd wijdingskruis ontdekt. Er is erg weinig van de schildering bewaard gebleven.

Johanneskerk te Britsum

Wijdingskruis, een zeer fraaie Mariaschildering en bijzondere en kleurrijke schilderingen in het koor. De schilderingen worden gedateerd dertiende eeuws of rond 1300. Naast de rondboogstaven van de gewelfconstructie in het koor is baksteenimitatie geschilderd die bestaat uit rode vlakken en witte voegen. Gezien de vorm en grootte van de geschilderde bakstenen lijkt deze van latere datum te zijn dan de baksteenimitatie behorende tot het sacramentshuisje. De baksteenimitatie naast de rondstaafboogribben is een typisch gotisch decoratie- element. Mogelijk stamt deze uit de wit-roodperiode, een kerkinterieurstijl in het noorden van Nederland die ongeveer in 1425 begon en een eeuw duurde. De rondboogstaven zijn aan beide lengtezijden beschilderd met okerrode karteltandmotieven. Bovendien is over het midden van de rondboogstaven een gele band aangebracht met aan elkaar geschilderde Andreaskruizen. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) Bij de restauratie in 1998-'99 zijn bijzondere schilderingen gevonden uit circa 1270. In het schip bevindt zich een gewelfschildering van Maria met Kind in een mandorla. De wanden van het koor tonen een rijk uitgevoerde passiecyclus van Christus en daarboven in de boogzwikken de corresponderende Oudtestamentische figuren. (bron: Monumenten in Nederland. Fryslan.)

Metrobuis Wibautstraat naar Weesperplein

Oude Kerk Delft

Piet Hein is op de muur geschilderd achter het grafmonument van Piet Hein (was alleen tijdens restauratie grafmonument zichtbaar).

Grote of Jacobijnerkerk te Leeuwarden

Zeven muurschilderingen (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600)

Voormalige Galileërkerk

"Deze kerk is in 1940 afgebroken. Enkele van de aanwezige schilderingen zijn van de muur gehaald en geconserveerd door G. Janssen uit ’s-Gravenhage. Een gedeelte bevindt zich in het Fries Museum in Leeuwarden. " (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) "Tusschen hoofden noordbeuk gepleisterde zuilen, waarop in 1844 muurschilderingen met het jaartal 1570 werden gevonden.” (bron: Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst. Deel IX. De provincie Friesland)

Nederlands-Hervormde Kerk te Westergeest

Muurschilderingen in het absisgewelf, over het totale oppervlak, slecht bewaard gebleven en een fragment op de noordmuur. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) Het in tufsteen uitgevoerde apsisgewelf heeft nog enigszins waarneembare 13de-eeuwse muurschilderingen in de vorm van vier stroken voorstellingenvoorstellingen; de bovenste waarschijnlijk met Christus als rechter en daaronder heiligen. (bron: Monumenten in Nederland. Fryslan.)

Sint-Maartenskerk te Kollum

"De schilderingen die zich op de gewelven van de hoofdbeuk bevinden, stammen uit het derde kwart van de vijftiende eeuw. De grote Christoffelfiguur op de noordmuur van de vijfde travee is waarschijnlijk in de zestiende eeuw aangebracht. De schilderingen zijn onder te verdelen in figuratieve en decoratieve voorstellingen die zich op verschillende plaatsen op de gewelven bevinden” (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) "De schilderingen stellen allerlei symbolische figuren van planten en dieren voor, die in stijl te vergelijken zijn met schilderingen te Loppersum en 't Zandt in Groningerland. Een nadere studie wordt thans te Nijmegen verricht door P.M. le Blanc in het kader van een overzicht van middeleeuwse muur- en gewelfschilderingen.” (bron: Kollumerland en Nieuw Kruisland, voorafgegaan door Overzicht van de bouwkunst in Noordelijk Oostergo)

Sint-Maartenskerk te Franeker

"De muurschilderingen, die waarschijnlijk rond 1500 zijn aangebracht, werden in 1860 ontdekt bij het aanleggen van gasverlichting. Ze bevinden zich op de pijlers in het schip en op de pijlers die het koor van de kooromgang scheiden. Er zijn enkele beschermers tegen ziekten en kwalen, schutspatronen van ambachten en stichters van kloosterorden te zien. De hier bewaard gebleven heiligenafbeeldingen zijn uniek in Friesland. De meeste heiligen zijn beschermers tegen de pest maar ook patroonheiligen tegen andere ziekten of kwalen komen hier voor. Waarschijnlijk speelden deze aandoeningen en ambachten een grote rol in de geloofsgemeente van Franeker aan het einde van de vijftiende en in het begin van de zestiende eeuw. Een voorzichtige datering kan gemaakt worden naar aanleiding van de heiligen die hier zijn geschilderd. De meeste, zoals Sint-Rochius, Sint-Catharina, Sint-Margaretha en Sint-Apollonia, zijn pas in de late Middeleeuwen en daarna populair. Daarnaast zijn de opschriften onder de figuren laat vijftiende- óf vroeg zestiende-eeuws. De details in de contouren en de platte mutsachtige hoofddeksels wijzen ook op deze datering. De schilderingen worden hierdoor gedateerd in de periode rond 1500.“ (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) "Op drie zuilen van het koor en op twee van den zuiderzijbeuk muurschilderingen (XV d, blootgelegd in 1860): H. Appolonia, H. Hubertus, H. Rochus e.a.; in het middenschip zijn deze schilderingen met een gordijn bedekt.” (bron: Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst. Deel IX. De provincie Friesland)