Items
2201–2300 of 3364
Advanced search
-
Maria in stralenkrans Op het gedichte venster in de oostmuur van de zuidbeuk is een afbeelding gevonden van Maria met het Christuskind. Ze staat in een stralenkrans en op een maansikkel, de verbeelding van haar reinheid, maagdelijkheid, en van haar rol als de moeder van de verlosser. De schildering is voorzien van een eenvoudige, in donkergrijze lijnen geschilderde, omlijsting. Bovenin zien we twee wapenschilden, waarvan alleen de donkergrijze contouren nog zichtbaar zijn. De heilige Maagd is geschilderd op een grijze achtergrond. Maria draagt het Christuskind op haar rechterarm. Ze gaat gekleed in een wit ondergewaad met daarover een okerrode mantel. In de kleding is modelé aangebracht door een donkere gradatie van de okerkleur. Haar lange haar reikt tot over de schouders en is geschilderd in verschillende gradaties lichtgele tot bruine oker. Haar gezicht is naar de toeschouwer gericht. Om haar heen zijn, in een mandorlavormige krans, vlammen geschilderd in gradaties van gele en bruine oker. De maansikkel is in een lichtgrijze kleur geschilderd. Ter hoogte van de Christusfiguur is een rechthoekige lacune op de romp van Maria met een crèmekleurige laag gevuld. Van de oorspronkelijke omlijsting zijn slechts enkele fragmenten bewaard gebleven. Deze zijn bijgeschilderd tot een complete omlijsting. De plaatsen waar de verflaag is verdwenen, zoals in de figuur en in de achtergrond, zijn bijgeschilderd. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) schildering in secco techniek op kalk -
Apostel Mattheus De meest noordoostelijke pijler van het schip uit de gesloopte Galileërkerk is bewaard gebleven, met daarop de schildering van de apostel Mattheus. Hij staat in driekwart aangezicht, in volle lengte afgebeeld met zijn attributen, een boek en een aks, in zijn hand. Opvallend aan deze schildering is dat door de verkeerde lichaamsverhoudingen het bovenlichaam niet in relatie lijkt te staan met het onderlichaam, hetgeen gecompenseerd lijkt te worden door de gekunstelde draperieën van de mantel. De gehele achtergrond is overgeschilderd in een groenblauwe kleur. Dat deze laag later is aangebracht, is te zien aan de contouren van vooral de handen, waar de groenblauwe kleur de vingers overlapt. Deze schildering vertoont veel overeenkomsten met de apostelserie in de Grote Kerk van Leeuwarden, die volgens Wassenbergh van de hand van Adriaen van Cronenburgh is. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) -
Piet Hein Een schildering in grijstinten, met een ontwerp voor het grafmonument van Piet Hein. Het werk toont Piet Hein als 'priant', knielend aan het bidden. Om hem heen zien we het ontwerp van de zuilen en het triptaan die deel uitmaken van het grafmonument Deze muurschildering is vervaardigd als schets voor het grafmonument van Piet Hein. Pien Hein zelf is in grisaille, een schildering in grijstinten. De zuilen aan de zijkanten zijn in kleur uitgevoerd, namelijk rood. -
Oude Kerk Delft Piet Hein is op de muur geschilderd achter het grafmonument van Piet Hein (was alleen tijdens restauratie grafmonument zichtbaar). -
Sint-Christoffel Het lijkt dat het hier gaat om Sint-Christoffel die het Christuskind draagt. Aan de positie van Christus te zien, lijkt deze op de schouder van de veel grotere Sint-Christoffel te zitten. Behalve de positie van de figuren ten opzichte van elkaar is ook het zegeteken dat Christus met zijn hand maakt, veelvoorkomend; we zien het ook bij de Sint-Christoffel te Kollum. De locatie van de schildering in de kerk is echter niet in overeenstemming met Sint- Christoffels betekenis als patroonheilige tegen een onverwachte dood. Om deze reden werd de schildering vaak vlakbij een uitgang geschilderd, hetgeen in Westergeest niet het geval is. Waarschijnlijk is de heilige hier afgebeeld om zijn bescherming tegen de watersnood. Westergeest is namelijk een van de plaatsen die vermoedelijk verplaatst is door wateroverlast. Het oorspronkelijke dorp heeft mogelijk meer ten noorden van het huidige dorp gelegen. Het kan hierom zijn dat men het niet zo nauw nam met de traditionele positie van de schildering in de kerk. Hetzelfde komt namelijk voor in de kerk te Bornwird, waar de heilige in het koor te zien is. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) Boven aan de noordwand van de koortravee is een fragment bewaard van een figuur met heiligenschijn en een kopje, een Annunciatie?, XIII (bron: Kollumerland en Nieuw Kruisland) okers op kalk -
Cyclus van de passie De schilderingen op het gehele absisgewelf zijn slecht bewaard gebleven waardoor de afzonderlijke taferelen niet goed te zien zijn. Waarschijnlijk zijn hier scènes uit het Nieuwe Testament en taferelen uit het Oude Testament uitgebeeld. Van enkele gestalten zijn ooit tekeningen gemaakt. Foto's van deze tekeningen bevinden zich in het archief van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed; de tekeningen zelf zijn helaas verloren gegaan. De foto's geven wel enkele duidelijke figuren aan maar de taferelen kunnen hiermee niet geïdentificeerd worden. Omdat er op dit moment zo weinig van de schildering te zien is door het vervagen van de pigmenten en het verkleuren van het materiaal waarmee de schildering is gerestaureerd, moeten we voor een beschrijving van het tafereel afgaan op wat eerder over de schildering is geschreven, bijvoorbeeld door G.J. Hoogewerff. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) okers op kalk -
Sint-Christoffel Sint-Christoffel is afgebeeld als de Christus drager: de reus waadt met beide benen door het water met het Christuskind op zijn linker schouder en een staf in zijn handen. Het hoofd van de heilige is verdwenen: alleen het rechteroog is gedeeltelijk nog te zien en ook is een okergele nimbus bewaard gebleven. Sint-Christoffel is gekleed in een vaalbruin hemd dat om zijn middel bijeen wordt gehouden door een riem of een touw. Hierover draagt hij een okerrode mantel. Het Christuskind op zijn linkerschouder houdt in zijn linkerhand een wereldkruis en met zijn omhoog gehouden rechterhand maakt hij een zegeteken. Hij draagt een donkerrood kleed waar modelé in is aangebracht door een lichtere gradatie rood. Op de achtergrond is een in zwarte lijnen geschilderd heuvellandschap te zien. Links zijn enkele huizen geschilderd en rechts, vlak naast de benen van de Sint-Christoffel, een boot met daarachter enkele heuvels. Het water waar de heilige in waadt is aangegeven met een gele oker waarin met zwarte lijnen enkele vissen geschilderd zijn. (bron: Aldus) Onder de schildering bleek bij de restauratie een andere voorstelling gestaan te hebben (rapport Otter). (bron: Kollumerland) Okers op kalk. De schildering is niet kort na het totstandkomen van de kerk aangebracht, omdat onder de Christoffelschildering een andere schildering werd aangetroffen tijdens de restauratie van de schildering in 1967. De staat van de schildering is vrij goed, mede doordat de schildering in 1881 niet werd vrijgelegd zoals bij de gewelfschilderingen wel het geval was. De schildering werd tijdens de restauratie in 1967 van de muur genomen, op een nieuwe drager aangebracht, vervolgens gerestaureerd en op de oorspronkelijke plaats teruggebracht. -
Arend Restanten van de symbolische weergave van de evangelist Johannes zijn te zien op het zuidelijke gewelfvlak van de zevende travee. Op dit moment zijn de restanten te fragmentarisch om een afbeelding in te herkennen. Daarnaast waren bij de sluitsteen fragmenten van ornamenten en een kroon te zien, maar ook deze zijn nu helaas verdwenen. okers op kalk -
Gevleugelde os Een gevleugelde os, het symbool van de evangelist Lucas, is geschilderd in geelbruine oker. Midden op de rug is een staafvormig ornament geschilderd dat overeenkomt met de ornamenten die geschilderd zijn bij de gewelfsluiting. Niet de gehele schildering is bewaard gebleven. De achterpoten zijn gedeeltelijk verdwenen, maar hier is de afbeelding voorzien van een nieuwe pleisterlaag waarop bijschilderingen zijn aangebracht in een lichtere kleur. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) okers op kalk -
Leeuw Eén van de vier symbolen van de evangelisten: van Marcus, de leeuw zijn slechts de achterpoten op het oostelijke gewelfvlak te zien. De ledematen van het dier zijn geschilderd in een bruine oker. Ook de leeuw is geplaatst op een achtergrond van plantenmotieven in groen en bruine oker. okers op kalk -
Fragmenten van een engel De vier symbolen van de evangelisten zijn eveneens op de gewelfvlakken te vinden. Enkele fragmenten van een engel zijn op het westelijke gewelf- vlak bewaard gebleven. De engel is de symbolische weergave van Mattheus. Hij houdt zijn attribuut, de staf, in zijn hand. Hiervan is nog een gedeelte te zien. Verder treft men delen van zijn witgrijze gewaad aan en is het gezicht van de engel met daaromheen het okergele haar redelijk bewaard gebleven. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) okers op kalk -
Vaas Op het noordelijke gewelfvlak is tegen de sluitsteen een vaas ontdekt waaruit plantenmotieven ontspringen in groene tinten en verschillende gradaties bruine oker. Aan weerszijden van de vaas worden de spits toelopende ornamenten doorstoken met staven. Op een van de takken zit een uil. De uil is de symbolische weergave van de synagoge en het jodendom, omdat deze vogel in het licht niet ziet en het licht juist gezien wordt als een symbool van het ware geloof. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) okers op kalk -
Eenhoorn De eenhoorn is op een achtergrond van plantenmotieven geplaatst. Het witte dier is geschilderd met grijze contouren en bruine oker voor schaduwpartijen. De eenhoorn is het symbool en attribuut van de kuisheid. Daarnaast is hij de personificatie van de 'blijde boodschap van Maria, waarbij Christus neerdaalt in haar maagdelijke schoot’. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) okers op kalk -
Rennend hert Het rennende hert bij de sluitsteen op het westelijke gewelfvlak is onder andere een symbolische weergave voor Christus. Het hert werd door zijn vermeende bijzondere krachten gezien als de over winnaar op de slang, het kwaad, en werd zo het symbool voor Christus, de bestrijder van het kwaad. Om zijn snelheid was het hert bij vele schrijvers eveneens het symbool voor de apostelen. Bovendien werd het hert in een aantal bijbelse teksten gebruikt als metafoor, één van de bekendste is: 'verlangt de ziel van de mens naar God, zoals het hert haakt naar de waterbronnen’. Het hert is hier geplaatst tussen groene plantvormige ornamenten die spits toelopen tot aan de fragmenten van een schildering boven de gordelboog. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) okers op kalk -
Christus In de laatste travee voor het koor is op de sluitsteen het aangezicht van Christus te vinden. Hij is afgebeeld met een tweepuntige baard, lang haar en aflopende schouders, hetgeen kenmerkend is voor het Christustype van de middeleeuwse kunstenaars. Om hem heen zien we de symbolen van de evangelisten en symbolische weergaven van Christus en Maria. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) okers op kalk -
Sint-Maarten te paard De patroonheilige van de kerk, Sint-Martinus te paard, is hier in de welbekende scène geschilderd waarin hij zijn mantel deelt met de bedelaar. Het tafereel is niet geheel bewaard gebleven; slechts drie fragmenten zijn nu nog te zien en het centrale gedeelte van de schildering is verdwenen. Het tafereel kan geïdentificeerd worden doordat alle figuren uit de legende nog gedeeltelijk aanwezig zijn: Sint-Martinus, de bedelaar en het paard. Op het bovenste fragment bevinden zich restanten van Sint-Martinus op zijn paard. De heilige richt zich naar de bedelaar op een ander fragment. Van de bedelaar zijn alleen de romp en een deel van het hoofd bewaard gebleven. Onder zijn gebogen linkerarm houdt de bedelaar een bruingekleurd voorwerp geklemd dat lijkt op een bedelnap. In de linkerhand houdt hij de punt van de mantel die hij van Sint- Martinus krijgt, vast. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) okers op kalk -
Maria in stralenkrans Twee fragmenten zijn behouden van de heilige Maagd. De stralenkrans rondom Maria is een verbeelding van de onbevlekte ontvangenis en van haar rol als moeder van Christus. Op het linker fragment is Maria's rechterhelft tot de schouders te zien. De Maagd staat frontaal afgebeeld op een okergele maansikkel waarvan de linker punt zichtbaar is. Ze draagt een groen gewaad dat vanaf haar taille in rechte plooien naar beneden valt. Haar rechterarm houdt ze gebogen om het, nu niet meer zichtbare, Christuskind vast te houden. Om Maria is gedeeltelijk de mandorlavormige okergele stralenkrans bewaard gebleven. Op een kleiner fragment bevindt zich een klein deel van de rechterzijde van de stralenkrans en een stuk van de linkerschouder of -arm van Maria. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) okers op kalk -
De vraatzucht Hier is de personificatie van een ondeugd afgebeeld: 'De vraatzucht'. De figuur is geplaatst op een achtergrond van ornamentele plantenmotieven. Er is een bovenlijf van een mannelijke figuur te zien. De mannelijke figuur is niet geheel bewaard gebleven. Van zijn gezicht zijn alleen de ogen, het voorhoofd en een deel van de kin zichtbaar en ook is zijn romp slechts gedeeltelijk behouden. De 'vraatzucht' is gericht naar de toeschouwer en richt zijn rechterhand naar de plek waar zijn mond moet zijn. Onder zijn rechterarm houdt hij een bruine kruik geklemd. De dikke buik, een gans en een kruik ondersteunen de identificatie van de figuur. Een soortgelijke afbeelding die eveneens geïdentificeerd is als 'De vraatzucht' is in de Martinikerk te Groningen te vinden. Boven 'De vraatzucht' is een mijter te zien die waarschijnlijk iets te maken heeft met Sint-Martinus, de patroonheilige van de kerk. De mijter is immers een symbool voor een bisschop. (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) okers op kalk -
Rozetten, fragmenten en restanten van plantenmotieven Rozetten, fragmenten en restanten van plantenmotieven zijn op vele plekken te vinden op de gewelven. Daarnaast ook enkele vage restanten van waarschijnlijk figuratieve schilderingen zijn aangetroffen op de gewelven van de tweede travee. Een vierpotig dier met een lang- gerekt hoofd lijkt op het oostelijke gewelfvlak geschilderd te zijn Helaas zijn de restanten te vaag om dit met zekerheid vast te kunnen stellen. Hetzelfde geldt voor de drie kleine fragmenten op het noordelijke gewelfvlak. Boven de gordelboog op het oostelijke gewelfvlak, tussen de twee rozetten in, is eveneens een fragment van een schildering bewaard gebleven, die met een groenpigment geschilderd lijkt te zijn. Ook dit fragment is te klein om een indruk te geven van de voorstelling die hier oorspronkelijk is geschilderd. okers op kalk -
Sint-Maartenskerk te Kollum "De schilderingen die zich op de gewelven van de hoofdbeuk bevinden, stammen uit het derde kwart van de vijftiende eeuw. De grote Christoffelfiguur op de noordmuur van de vijfde travee is waarschijnlijk in de zestiende eeuw aangebracht. De schilderingen zijn onder te verdelen in figuratieve en decoratieve voorstellingen die zich op verschillende plaatsen op de gewelven bevinden” (bron: Aldus is opgeschilderd. Middeleeuwse muurschilderingen in Friese kerken 1100 - 1600) "De schilderingen stellen allerlei symbolische figuren van planten en dieren voor, die in stijl te vergelijken zijn met schilderingen te Loppersum en 't Zandt in Groningerland. Een nadere studie wordt thans te Nijmegen verricht door P.M. le Blanc in het kader van een overzicht van middeleeuwse muur- en gewelfschilderingen.” (bron: Kollumerland en Nieuw Kruisland, voorafgegaan door Overzicht van de bouwkunst in Noordelijk Oostergo)
2201–2300 of 3364