Items
-
Grote of Onze Lieve Vrouwe Kerk, Breda "In de jaren vijftig van de zestiende eeuw was het interieur van de Onze-Lieve-Vrouwekerk op zijn fraaist: een oksaal, een koorgestoelte, een nieuw sacramentshuis, nieuwe retabels en grafmonumenten, doopvont, orgel, grafzerken, en de polychromie van het interieur was nog als nieuw. Overal waren muurschilderingen en decoratieve achtergrondschilderingen bij altaren en beelden te zien” (Wezel et al., 2003, p.20). -
Kasteel van Breda Gordelbogen, muraalbogen en pilasters zuidelijke galerij oorspronkelijk rood geschilderd met voegimitatie. Ook melding van baksteenimitatie zuidelijke galerij. -
Kolomschildering Boom van Jesse Boom van Jesse geschilderd op een kolom, zijbeuk. Deze schildering van de Boom van Jesse bevindt zich tegen het noordwestelijk vlak van de eerste pijler naast het transept in de pijlerreeks tussen de twee zijbeuken van het koor aan de noordkant. Gemaakt in opdracht van de Lieve Vrouwe Broederschap uit de jaren tussen 1407 en 1422. Deze schildering werd in 1926 van onder een okerlaag en verscheidene kalklagen door de schilder Gerhard Jansen tevoorschijn gehaald en vervolgens ingrijpend gerestaureerd. In 1979-1980 zijn enige proefvlakken en verfmonsters onderzocht door de restaurateur D.J. Schoonekamp, in samenwerking met de deskundige van de rijksdienst voor de monumentenzorg, H.H.J. Kurvers en het Centraal Laboratorium voor Onderzoek van Voorwerpen van Kunst en Wetenschap te Amsterdam (de heer J. Mosk en mevrouw K. Groen).(Peeters, 1985, p. 118) -
Laatste Oordeel"Op de torenmuur achter het orgel zijn in 1980, tijdens het demonteren van de orgelkas, overblijfselen van een zwaar verminkte en grotendeels geheel verdwenen schildering aangetroffen: grijze, groene en rode kleurfragmenten, een aantal naakte menselijke gestalten zittend of opstaande in wat vrijwel zeker als sarcofagen te duiden is, zodat het hier de resten van een voorstelling van het Laatste Oordeel betreft. De stijl en schaduw-arcering van de mensfiguren is dezelfde als die van de naakte lichamen in de decoratie van het schipgewelf: het kan dus om een tafereel uit het begin van de 16de eeuw gaan, toen tegen deze muur een 15de eeuws orgel, veel kleiner dan dat van Hendrik Niehoff (1538) stond. Het tweede orgel is in de brand van 1584 verloren gegaan en in 1617-1618 door het huidige vervangen, dat geen zicht op schilderingen overlaat” (Peeters, 1985, 321)
-
Muurschildering noord-west kapel zuid wand De schildering is op doek gehecht aan de spouwmuur. Deze schildering is voor een andere schildering aangebracht, dat wel direct op de kalklaag is aangebracht. In 1973 is eerste schildering gefotografeerd, nog in redelijke staat. De eerste schildering was niet naar de zin van het kerkbestuur, waarna de schilder de tweede schildering moest aanbrengen (Peeters, 1985, p. 317) -
Christus aan het kruis Muurschildering zijingang Sint Anthoniuskapel, Christus aan het kruis. "Tijdens herstelwerkzaamheden in de Sint Antoniuskapel (Bockkoor) in 1871-1872 wordt de schildering bij de zij-ingang vanuit de koorzijbeuk ontdekt, vervaardigd ter herdenking van Catharina van de Wiel-Jordens, overleden op 27 october 1444” (Peeters, 1985, p. 300) -
Muurschildering van Simon, Jacobus en Philippus in de middelste straalkapel Muurschildering met drie heiligen, Simon, Jacobus en Philippus . Boven de heiligen drie vissen met tekst in banderoles en onder de heiligen wapenschilden. Zeer ingrijpend gerestaureerd door J. Anthony 1896, of zelfs mogelijk niet authentiek? Simon met de zaag, Jacobus de Meerdere met pelgrimsstraf waaraan de schelp hangt en Philippus met een herkruiste kruisstaf. Daaronder zijn drie blazoenen geschilderd. Tweemaal, namelijk onder Simon en Philippus, op zilver drie rode bijenkorven, 2 en 1; helmteken een bijenkorf tussen een vlucht rood en zilver. (Peeters, 1985, p. 310) -
Kolomschilderingen op twee pijlers, koorsluiting "Fragmenten van een decoratie bevinden zich op de twee pijlers en de spitsboog in het meest noordwestelijke facet van de koorsluiting, waar oorspronkelijk het Sacramentshuis stond. Tegen een zwart fond zijn hier over de profielen heen donker- en lichtgroen lover geschilderd, waarin bontgekleurde papegaai-achtige vogels huizen. De spitsboog is in Engels rood geschilderd. Het albasten Sacramentshuis hier werd in 1614 geplaatst en wellicht is toen ook deze geschilderde omlijsting tot stand gekomen” (Peeters, 1985, p. 306) -
Gewelfschilderingen zuider transept "Op de gewelfvelden had de oudste beschildering slechts weinig sporen achtergelaten, slechts enkele ranken en bladeren zijn zichtbaar geworden en zij zijn min of meer het uitgangspunt geweest voor de beschildering in de 19de eeuw: ranken met bladeren in kopergroen, bloemen gelijkend op distelbloei en distelbloem in gele oker, zwart, lichtgeel, omber, alles in zwarte contouren gezet. Het resultaat van de restauratie in 1979 (zuidelijkste travee) en 1982 (beide andere traveeën) laat een vermenging zien van twee perioden: het rode ribbennet overeenkomstig de uitmonstering kort na de bouwtijd van de gewelven, vermoedelijk omstreeks 1520, en de distelvegetatie op de velden overeenkomstig de 19de-eeuwse decoratie, die toen echter samenging met een hernieuwde okergele ribbenbeschildering. Dat er van de oorspronkelijke versiering op de velden zo weinig over was, moet samenhangen met de schade, die deze gewelven bij de torenbrand van 1584 opgelopen hebben” (Peeters, 1985, p. 315) -
Gewelfschilderingen middenschip Wat nu als afwerking op de gewelven van het middenschip te zien is, is een combinatie van tevoorschijn gehaalde en herstelde overblijfselen van de oudste decoratie én herstelde en gereconstrueerde partijen van de beschildering door J.C. Dickmans uit 1840. De eerste beschildering vond plaats kort na de algehele overwelving van het middenschip die gevolgd zal zijn op de voltooiing van de zuidelijke zijbeuken, zuidelijke schippijlers en zuidelijke lichtbeukmuur in 1517. De oudste schildering onderscheidt zich door haar lichter koloriet en dunnere, meer bewegelijke ranken en meer exotische bloemen met weelderige stampers en volle ontplooiing, van het 19de eeuwse werk door haar complete restauratie in de derde en vierde travee. In het loof bevinden zich naakte mensfiguurtjes, mannen en een vrouw met verward haar, een met pijl en boog gewapend, een met een kromzwaard, vergezeld door een jachthond (met halsband) jagend op een hert en dartele hazen; ook is er een vogelnest met eieren. Bij het blootleggen van de naaktfiguurtjes bleek, dat zij ooit een censuur ondergaan hadden door wegkrassing van delen binnen de contouren. (Peeters, 1985, p. 318 en 319) -
Gewelfschildering Sint Anthoniuskapel Schilderingen van ranken, bladeren en bloemen, in 1896 bloothelegd en gerestaureerd. Op de muren ook wijdingskruisen. Herstel in 1978. In 1982 bladderende laag vastgezet, een gedeelte van de oorspronkelijke beschildering is in de noordwesthoek blootgelegd en opgenomen in de omringende overschildering. -
Kolomschildering twee heiligen met twee stichtersfiguren Op dezelfde pijler als de zittende bisschop, daarboven, zijn twee heiligen geschilderd, Jacobus met een pelgrimshoed en een boek en Petrus met een sleutel en een boek. Ze staan op een vloer van rode en witte tegels. In 1922 door Jacob Por gerestaureerd. -
Kolomschildering bisschoppelijk figuur op zetel op pijler Op de noordwestelijke pijler van de tweede westelijke travee van de zuidelijke koorzijbeuk, de voormalige St. Nicolaaskapel, bevinden zich twee figurale schilderingen. In de onderste is afgebeeld, op een zetel tronend, een bisschop in vol ornaat met in de rechterhand een brandhaak, in de linkerhand twee brandende huizen. Mogelijk Sint Brandaan. Door Jacob Por in 1922 gerestaureerd. -
Gewelfschilderingen koor In 1982 - 1983 zijn de gewelfschilderingen in het koor teruggebracht naar de situatie van de 15de eeuw, begin 16de eeuw. De kleuren zijn verdwenen. Bladranken, stengels met bloemknoppen omgeven engelen met lange gewaden die met wierookvaten zwaaien of muziek maken op bazuinen, harpen en luiten en er zijn veel heiligen geschilderd en Maria en de duif van de heilige Geest. De schilderingen hangen samen met de voorstellingen van de sluitstenen. -
Gewelfschildering noordtransept In juli 1981 zijn beide armen van het dwarspand inwendig in de steigers gezet. Op de gewelfvelden van het noordtransept werden onder de schilderingen van 1840 veel oudere schilderingen aangetroffen die geheel blootgelegd zijn en vervolgens vastgezet en geretoucheerd, hier en daar is voor de leesbaarheid wat aangevuld in streepjestechniek. Van de binnenste travee waren de gewelfribben en sluitstenen ongeveer 13 cm verzakt. Een deel van ribben en velden zijn uitgenomen en helaas dat hier een deel van de originele schilderingen verloren is gegaan. Op het nieuwe metselwerk zijn kopieën geschilderd. Ook van de buitenste travee zijn kruisstukken (knooppunten) van gewelfribben vernieuwd. Het vrijgekomen schilderwerk dateert vermoedelijk van onmiddellijk na de bouwtijd van de overwelving, aan het einde van de 15de eeuw of in het begin van de 16de eeuw. De schildering lijkt weinig van de torenbrand van 1584 te lijden te hebben gehad. De decoratie is in zwarte lijnen en arceringen als schaduwwerking opgezet en vertoont cirkelvormig rondkronkelende twijgen en ranken, waarin speels menselijke figuren rondklauteren en allerlei vogels, zoogdieren en fabeldieren. De verbleekte kleuren zijn nauwelijks opgehaald, zodat het ensemble vooral lineair is gebleven achter het netwerk van de ribben in Engels rood met vergulde knopen op de kruisstukken. (Peeters, 1985, p. 123) -
Vieringtoren decoratie op koof rond Alziend Oog Ranken, stengels, bloemen en bloemknoppen zijn geschilderd in de koof. -
Alziend Oog Een Alziend Oog van God is in een driehoek geschilderd, waaromheen een gouden stralenkrans op een blauwe ondergrond. Het oog en de stralen eromheen zijn op hout geschilderd, de blauwe achtergrond en de donkerdere stralen op het plafond. Bijgewerkt in 1839. -
Kathedrale Basiliek St. Jan Evangelist De Sint-Janskathedraal bevat veel gewelf- en muurschilderingen die gedurende de eeuwen zijn vervaardigd en ook weer overgewit. Vanaf de 19e en 20e eeuw is begonnen met blootlegging (soms weer overgewit) en herstelwerkzaamheden. De muurschilderingen omvatten zowel figurale voorstellingen als decoratieve schilderingen en polychromie, en bevinden zich op diverse locaties zoals muren, gewelven en pijlers. -
De ManenstegellRestauratie-atelier van André Verheij, Deventer.
-
D.J. SchoonekampBij 'Restauratie muurschilderingen Johannes de Doperkerk te Exmorra 1965-1966' werd vermeld dat D.J. Schoonekamp toen werkzaam was bij Atelier J. Otter.
-
H. HeyengaH. Heyenga was een schilder uit Loppersum, die in 1938 de Petrus en Pauluskerk in Loppersum witte.
-
OUOU restauratorenOnder de naam OUOU restauratoren werken Aafje Bouwhuis en Nanon Journée samen. De organisatie is gespecialiseerd in de conservatie van muurschilderingen.
-
St Eligius, OostburgMuurschilderingen in halfronde apsis
-
Beschilderde schouw Beschilderde schouw -
Beschilderde schouw Schouwen met beschilderde boezem met Lodewijk XVI-details. -
pand, AardenburgBeschilderde schouwen
-
MuurschilderingMuurschildering, 1825-1850
-
pand, SluisMuurschildering. (beschreven in bron gedateerd 1922, adres mogelijk niet meer corresponderend).
-
Muurschilderingen Muurschilderingen op triomfboog -
St.-Maria Magdalenakerk, Goes Muurschilderingen op triomfboog -
Polychromie Neogotische polychromie -
St. Corneliuskerk, Lamswaarde Polychromie -
Muurschilderingen in kapel Muurschilderingen in de kloosterkapel die het leven van de Franse missiepater Pierre Chanel verbeelden -
Sint Joseph, Hulst Wandschilderingen, die het leven van de Franse missiepater Pierre Chanel verbeelden. Daarnaast een kruisweg. -
Polychromie De polychromie dateert uit 1911, gestukadoorde houten kruisgewelven. -
Sint Catharinakerk, Hengstdijk Polychromie -
Muurschilderingen 14de eeuwse grafkelders Inwendig beschilderde 14de-eeuwse grafkelders. Afgebeeld zijn met wierookvaten zwaaiende engelen, druiventrossen en ranken, geometrische ornamenten, voorstellingen van de Calvarie en/of Maria. -
Sint Bavokerk, Aardenburg Muurschilderingen in 14de eeuwse grafkelders -
PolychromieGewelven waren beschilderd, polychromie (1905-'06) rond 1965 grotendeels onder witkalk is verdwenen.
-
Zestiende eeuwse muurschilderingen met opschriftGenoteerd in Voorlopige lijst, Zeeland, p. 21): "In de burgemeesterskamer zijn muurschilderingen (midden XVI) ontdekt met opschrift (geel op wit).” Niet meer te vinden, waarschijnlijk verdwenen.
-
Raadhuis, Brouwershaven "Muurschilderingen (midden XVI) in de burgemeesterskamer met opschrift (geel op wit). “ (Voorlopige lijst, Zeeland, 1922, p. 21) Niet meer te vinden in de RCE Beeldbank, wel foto’s met alle pleister weggehakt. -
verschillende schilderingen verspreid in het interieur Schilderingen te vinden boven boogzwikken, altaren, koor, venster. -
Petrus en Pauluskerk, Vogelwaarde Een aantal muurschilderingen -
Schildering in apsis Schildering gemaakt door Middelburgse schilder Hans Heeren. Jezus is in het midden geschilderd met duidelijke stigmata, geflankeerd door twee engelen met bazuinen. -
Petrus en Paulus, Middelburg Schildering in apsis -
Lam Gods Schildering in de koorapsis met centraal afgebeeld in wit en oranje tinten het lam Gods. -
Maria Hemelvaart Achter het hoofdaltaar is Maria Hemelvaart geschilderd. -
Onze Lieve Vrouw Hemelvaartkerk, Tholen Achter hoofdaltaar is Maria die ten hemel vaart geschilderd -
O.L. Vrouwe ten Hemelopneming, Zuiddorpe Het interieur wordt gedekt door gestukadoorde houten kruisgewelven, waarvan de polychromie (1905-'06) rond 1965 grotendeels onder witkalk is verdwenen. -
St. Christoffel 15de eeuwse muurschildering van de Heilige Christoffel of Christophorus tegen de noordwand van het schip -
Scènes uit het leven van Maria In 1921 ontdekte 15de-eeuwse muurschilderingen (gerestaureerd 1984-’86), boven de triomfboog, scenes uit het leven van Maria (Verkondiging, Kroning van Maria, Boom van Jesse) en onderkant boog gedecoreerd, bloemmotief en geometrisch. -
Mariakerk, Nisse Muurschilderingen, 15de eeuws, over het leven van Maria en St. Christoffel, beschilderde gewelfribben (Voorlopige lijst maakt ook melding van wapens) -
Gewelfschildering Beschilderde gewelven, bij de restauratie van 1898 is de kap gewijzigd en zijn de gewelven gestukadoord en beschilderd. -
Maartenskerk, Wemeldinge Gewelfschilderingen -
Cartouche Restant wandschildering van een cartouche -
Herv. Kerk, Kapelle Cartouche -
Kolomschildering Gepleisterde okerkleurige kolom is van beneden naar boven beschilderd met emblemen met daarom heen decoratief loofwerk. -
Herv. Kerk, Sint-Maartensdijk Kolomschildering -
St. Andreas In 1886/87 tevoorschijn gekomen en gedocumenteerd. Heilige Andreas heeft als attribuut het Andreaskruis en vaak ook een boek. Op een van de documentatietekeningen uit 1887 staat ook een zwaard en de tekst: hier heeft nog een apostel gestaan. De schildering is later weer overgewit. -
Christus met wereldbol Muurschildering is in 1886 / 1887 ontbloot en later weer overgewit. Christus is afgebeeld als SalvatorMundi, een wereldbol met een kruis in de linkerhand en de rechterhand is in een zegenend gebaar opgeheven. RCE archief heeft een foto uit 1887. -
St. Adrianus Een afbeelding van Sint Adrianus bevindt zich in de toren. De schildering is verplaatst in 1958 naar de zuidwand van de toren. Attribruten van Adrianus zijn een aambeeld, een zwaard, een leeuw, wapenuitrusting. -
Herv. Kerk, Ovezande 15de eeuwse muurschilderingen van drie figuren ontdekt in 1887. Christus en Andreas zijn weer overgewit, Adrianus is verplaatst. -
Beschilderde gewelfribben De gewelfribben zijn beschilderd met een visgraatmotief. -
Hervormde Kerk, Hoedekenskerke Beschilderde ribben -
Cartouches met bijbelteksten Cartouches met diverse bijbelteksten. In de zestiende eeuw was het gebruikelijk om teksten op de muur te schilderen. -
Herv. Kerk, Dreischor Cartouches met grafschriften en bijbelteksten -
Muurschilderingen in het koor Er bevinden zich vijf muurschilderingen in het koor. -
Heilige Henricus, Clinge De muurschilderingen bevinden zich in het koor. -
Maria Hemelvaart Maria vaart ten hemel temidden van engelen en de vier apostelen. Twee engelen houden kerken vast, voorgangers van deze kerk. -
H. Maria Hemelvaart, Philippine In de koepel van de absis is een schildering, die de hemelvaart van Maria als onderwerp heeft. -
Muurschilderingen op kolommenMuurschilderingen zijn begin 20ste eeuw ontdekt op de kolommen tussen het midden- en het noordkoor en toen weer overgewit. In 1921 zijn de muurschilderingen weer blootgelegd. Op foto’s RCE Beeldbank niet te vinden.
-
Grote of Maria Magdalenakerk, Goes Muurschilderingen op kolommen -
Muurschildering in apsisMuurschildering in apsis
-
Polychromie Oorspronkelijke polychromie -
Bonifaciuskerk, Kwadendamme Oorspronkelijke polychromie -
Polychromie Polychromie in katholieke gedeelte. De koorkerk werd in 1891-'92 van een polychromie voorzien. Bij restauratie 1929-1933 weer verwijderd (schoon werk uitgevoerd). (Voorloopige lijst, Zeeland, p.82) -
Basiliek St. Willibrordus, Hulst Polychromie bij het katholieke gedeelte en muurschildering in grafkelder -
Spoor van muurschildering (?)”...spoor van muurschildering (?) op den oostmuur van den zuid transeptarm en tegen de kolommen.” Beschreven in Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst. Deel VI. De provincie Zeeland. Mogelijk RM34344MU2, maar die wordt door de RCE Beeldbank op de noordwand gesitueerd. In situ bekijken.
-
Muurschilderingen op de noordwand van het koor en kolomschilderingen Muurschilderingen op de noordwand van het koor en kolomschilderingen. Rode ondergrond. Op de kolommen het lam gods en een kelk met een hostie. In boogzwikken twee schilderingen, mogelijk wapenschilden. De koolblad kapitelen van de kolommen en de decoratieband boven de schilden zijn ook beschilderd, blauwe ondergrond. -
Cartouche met spreuk Cartouche met spreuk gerestaureerd 1741 en 1828

